Παρασκευή, 20 Οκτωβρίου 2017

Μαρία Χαραμή ~ Η χαρά της ζωής


"Θεωρήστε την ευτυχία σχεδόν διοικητική απόφαση. Και αποφασίστε να ευτυχήσετε".


Η ευτυχία; Μα πώς; Μάλιστα η ευτυχία. Κοιταγμένη όχι στο μικροσκόπιο. Ούτε με τα κιάλια, από μακριά. Όχι εκείνη που ανατέμνει το κλινικό βλέμμα του "αρμόδιου" – και πόσο συχνά αυθαίρετου – ψυχολογούντος ή φιλοσόφου. Καθόλου έτσι. Σας μιλώ για την απτή ευτυχία του ενεστώτα και πλάι μας. Η μυρωδιά της κουβερτούλας του μωρού. Τα φιλντισένια, κλειστά βλέφαρα του άντρα ή εκείνης που κοιμάται στο διπλανό μαξιλάρι. Περιουσίες καθημερινές, τα μικρά που αστόχαστα προσπερνάμε. Πράγματα απλά, που δοκίμασα και σας συστήνω γιατί μου πρόσφεραν χαρά. Και διότι πίσω τους τρέχει ένα βαθύτερο, πιο κρυφό και σχεδόν ζεν νόημα.



Μαρία ΧαραμήΗ χαρά της ζωής, εκδ. Καστανιώτη, 2009

Σάββατο, 30 Σεπτεμβρίου 2017

Albert Schweitzer ~ Η ζωή μου και η σκέψις μου

 
Αναπλέαμε σιγά-σιγά, έχοντας αντίθετο το ρεύμα του ποταμού και αναζητούσαμε με δυσκολία το δρόμο μας ανάμεσα σε στενές διαβάσεις από άμμο. Ήτανε η εποχή της ξηρασίας. Καθισμένος στο κατάστρωμα του ενός ρυμουλκού και αδιαφορώντας για ό,τι συνέβαινε γύρω μου, προσπαθούσα να συλλάβω εκείνη τη βασική και παγκόσμια έννοια της ηθικής που δεν μας δίνει καμία φιλοσοφία. Γέμιζα τη μία σελίδα πίσω από την άλλη με μοναδικό σκοπό να συγκεντρώσω το μυαλό μου στο πρόβλημα που πάντα μου ξέφευγε. Πέρασαν έτσι δύο μέρες. Το βράδυ της τρίτης μέρας, όταν με την δύση του ήλιου προχωρούσαμε, διασκορπίζοντας μια αγέλη ιπποπόταμων, μου ήρθαν ξαφνικά, χωρίς να τις προαισθανθώ ή να τις ζητήσω, οι λέξεις "Ο σεβασμός της ζωής". Η μπρούτζινη πόρτα υποχώρησε και φάνηκε το μονοπάτι μέσα στη ζούγκλα. Επιτέλους άνοιξα το δρόμο προς το κέντρο, όπου συναντώνται η θετική άποψη της ζωής και η επιβεβαίωση του κόσμου μαζί με την ηθική. Είχα βρει τη ρίζα του προβλήματος. Ήξερα ότι το σύνολο, που καθορίζει έναν πολιτισμό άξιο του ονόματός του, βασίζεται πάνω στη σκέψη. Ποιος είναι ο σεβασμός της ζωής και πώς γεννιέται μέσα μας; Αν ο άνθρωπος θέλει να έχει και ξεκάθαρη ιδέα για τον εαυτό του και για τις σχέσεις του με το σύμπαν, πρέπει συνεχώς να αποφεύγει τις διάφορες έννοιες που δημιούργησε η σκέψη του και η γνώση του για να μπορέσει να σκεφθεί για το βασικό, άμεσο και συνεχές γεγονός που είναι η ίδια του η συνείδηση. Ο Ντεκάρτ ξεκινά τη σκέψη του από την αρχή: Σκέπτομαι, άρα υπάρχω. Η εκλογή αυτής της αρχής τον οδηγεί αναπόφευκτα στο δρόμο της αφηρημένης σκέψεως. Από αυτή την τεχνητή και χωρίς περιεχόμενο σκέψη, δεν μπορεί να προκύψει κάτι, που να ξεκαθαρίζει τις σχέσεις του ανθρώπου με το σύμπαν. Στην πραγματικότητα, το άμεσο γεγονός της συνειδήσεως, έχει ήδη ένα περιεχόμενο. Σκέπτομαι, σημαίνει ότι σκέπτομαι κάποιο πράγμα. Το πιο άμεσο διαδεδομένο της ανθρωπινής συνειδήσεως διατυπώνεται ως εξής: "Είμαι ζωή που θέλω να ζήσει, πλαισιωμένη από τη ζωή που θέλει να ζήσει".
 
 
 

Κυριακή, 24 Σεπτεμβρίου 2017

Σταύρος Ζουμπουλάκης ~ Η αδελφή μου


Η αδελφή μου είχε παραιτηθεί από όλα, δεν διεκδικούσε τίποτε, δεν ήθελε να πετύχει τίποτε. Ήταν πρώτη και έγινε έσχατη. Της αρκούσε να ξημερωθεί καλά. Κάθε μέρα ήταν μια νέα μέρα, όπου όλα άρχιζαν από την αρχή. Ο άγιος πορεύεται μέσα στον κόσμο γυμνός και ανυπεράσπιστος. Ξαρμάτωτος... Η αθωότητα, η καλοσύνη, η αγιότητα υπάρχουν σε έναν άνθρωπο υπό τον όρο ότι το αγνοεί. Όποιος πιστεύει ότι είναι αθώος, αυτό σημαίνει αυτομάτως ότι δεν είναι. Τι θα πει αθώος; Σημαίνει κάποιον που δεν υποψιάζεται την ύπαρξη του πονηρού, του κακού. Δεν τα βλέπει πουθενά, γιατί δεν τα έχει στα μάτια του. Όλα του φαίνονται καθαρά, πάντα καθαρά τοις καθαροίς. Η αθωότητα, η καλοσύνη και η αγιότητα δεν είναι ανθρώπινα κατορθώματα, είμαι απόλυτα πεπεισμένος για αυτό. Είναι καρπός της χάριτος. Δεν μπορεί κανείς να πει θα γίνω αθώος, καλός ή άγιος, όπως λέει θα γίνω γιατρός, μουσικός ή ζωγράφος. Αν είναι να του δοθεί, θα του δοθεί. Υπό ένα όρο, την παραίτηση από κάθε υπόνοια ισχύος, την απογύμνωση. Ένας τέτοιος άνθρωπος είναι ευλογία για τους άλλους, είναι όμως ταυτόχρονα και απειλή. Ο άγιος απειλεί γιατί ανατρέπει τα κριτήρια, τις ιεραρχήσεις, τα φέρνει όλα πάνω κάτω. Η αγιότητα είναι αντικοινωνική. Σκέψου να χαστουκίσεις οργισμένος έναν άνθρωπο στον δρόμο κι εκείνος να σου γυρίσει ήρεμα και το άλλο μάγουλο. Αυτό το ευαγγελικό, που και συ τιμάς με έναν τόνο περιπάθειας στη φωνή, αν σου συμβεί πραγματικά στη ζωή, θα σε τρελάνει, θα σε βγάλει από τα ρούχα σου. Σε τούτο τον κόσμο της δύναμης, της αποτελεσματικότητας και της ευτυχίας είναι πολύ κακό παράδειγμα ένας άγιος άνθρωπος. Η επαφή με τον άνθρωπο της αγιότητας είναι απειλητική, γιατί φανερώνει ποιος τελικά είσαι εσύ.

Σταύρος Ζουμπουλάκης, Η ΑΔΕΡΦΗ ΜΟΥ, εκδ. Πόλις, 2012


Η αδερφή μου, η αρρώστια της και η σχέση μου μαζί της καθόρισαν τον τρόπο που βλέπω τα πράγματα, που κρίνω, ιεραρχώ, αξιολογώ. Η ιστορία της αδερφής μου με οδήγησε από τα εφηβικά μου χρόνια να θεωρώ ότι το κύριο φιλοσοφικό ερώτημα είναι η αρρώστια. Η αρρώστια θέτει, με τον οξύτερο τρόπο, το ζήτημα του νοήματος της ζωής, του Θεού, της σχέσης με τους άλλους, της ευδαιμονίας, της χαράς. Δεν πιστεύω διόλου σε όλη αυτή τη μεταφυσική του πόνου ούτε στην εξαγνιστική λειτουργία του, πιστεύω μόνο ότι όποιος δεν έχει πονέσει θα γίνει μοιραία ένας ρηχός και λίγο ως πολύ ανόητος άνθρωπος. Αλλά πάλι όποιος δεν έχει γευτεί τη χαρά είναι ένας άρρωστος άνθρωπος, που μπορεί εύκολα να γίνει φθονερός, χαιρέκακος και μνησίκακος. Αυτά τα εγκώμια του πόνου τα κάνουν άνθρωποι που μάλλον δεν έχουν πονέσει όσο λένε. Η αρρώστια, η δική σου και των άλλων, σε οδηγεί να εκτιμάς την αξία των πιο κοινών και καθημερινών πραγμάτων της ζωής και ταυτόχρονα να σχετικοποιείς, χωρίς να μηδενίζεις, τη σημασία άλλων, που θεωρούνται σημαντικά (σταδιοδρομίες, ανέσεις και άλλα τέτοια).
(Η αδελφή του συγγραφέα, Γιούλα έπασχε από μιας σπάνιας μορφής επιληψία. Πέθανε από καρκίνο στα 60 της χρόνια).

Κυριακή, 27 Αυγούστου 2017

Μεγάλοι συγγραφείς γράφουν τις πιο μικρές ιστορίες του κόσμου


Μια κρύα χειμωνιάτικη νύχτα, μια παρέα σκαντζόχοιροι στριμώχτηκαν κοντά κοντά για να ζεσταθούν και να μην ξεπαγιάσουν. Όμως με το που άρχισαν να αγκυλώνονται, πάλι απομακρύνθηκαν. Κάθε φορά λοιπόν που είχαν ανάγκη να ζεσταθούν, συνέβαινε το δεύτερο κακό· έτσι πήγαιναν πίσω μπρος από το ένα βάσανο στο άλλο, μέχρι που βρήκαν μεταξύ των δύο κακών μια λογική απόσταση, από την οποία μπορούσαν να τα αντέξουν.
Κι αυτή την απόσταση την ονόμασαν ευγένεια και καλούς τρόπους.




Άρθουρ Σοπενχάουερ, Οι σκαντζόχοιροι, Δίλημμα του Σκατζόχοιρου
Arthur Schopenhauer, Hedgehog's dilemma



Μεγάλοι συγγραφείς γράφουν τις πιο μικρές ιστορίες του κόσμου / συλλογικό έργο (140 σύντομες ιστορίες), εκδ. Γνώση, 2013, μτφρ. Αντώνης Μπίκος

Σάββατο, 26 Αυγούστου 2017

Κώστας Λούστας ~ Έτσι

Πατάτες στην καρέκλα, 1996
 
Nα!     
λίγο έτσι με τυρί-λίγο ντομάτα
λίγο το πεύκο απέναντι
οι παντόφλες που τις ξέχασε
η γυναίκα μου
στον Ήλιο
Έτσι χαίρουμαι.

 

Περισσότερα: www.loustas.com (επίσημη ιστοσελίδα)
https://www.youtube.com/watch?v=8kX77fMSpNU (ο Κωστάκης Λούστας στην εκπομπή "Νυχτερινός επισκέπτης", 1996)

* Πηγή ποιήματος: http://xartokoptis.blogspot.gr/2014/06/1.html (Νώντας Τσίγκας, Blog "Χαρτοκόπτης")
       

Τετάρτη, 23 Αυγούστου 2017

Alice Miller ~ Οι φυλακές της παιδικής μας ηλικίας


Ωστόσο, θα ήταν λάθος να υποθέσουμε ότι πίσω από τον ψευδή εαυτό κρύβεται συνειδητά ένας πλήρως αναπτυγμένος, αληθινός εαυτός. Αυτό που έχει σημασία εδώ είναι ότι το παιδί δεν ξέρει τι κρύβει. Ο Καρλ, 42 ετών, το εξέφρασε αυτό με τα παρακάτω λόγια:
Ζούσα σ' ένα σπίτι από γυαλί, μέσα στο οποίο η μητέρα μου μπορούσε να κοιτάξει οποιαδήποτε στιγμή ήθελε. Μέσα σ' ένα γυάλινο σπίτι, όμως, δεν μπορείς να κρύψεις τίποτα χωρίς να σε ανακαλύψουν, εκτός και αν το κρύψεις κάτω από το έδαφος. Αλλά τότε δεν μπορείς να το δεις ούτε κι εσύ.


Alice Miller (psychologist), Οι φυλακές της παιδικής μας ηλικίας ή Το δράμα του προικισμένου παιδιού, μτφρ. Ευηνέλλα Αλεξοπούλου - Νίκος Λαζαρίδης, εκδ. Ροές, Δ' έκδοση, Ιανουάριος 2010, τίτλος πρωτοτύπου: Das Drama des begabten Kindes


Το βιβλίο στις εκδόσεις Ροές: http://www.printa-roes.gr/index.php/2013-03-20-11-59-15/299-miller-a

Περισσότερα εδώ